Ogólne informacje

Jaszczurki (Sauria = Lacertilia) – jest to najbogatsza w gatunki grupa współczesnych gadów. Grupa ta obejmuje blisko 3000 gatunków zaliczanych do 18 rodzin, a z nich można wyróżnić sześć większych grup, skupiających spokrewnione ze sobą rodziny. W Europie występuje 51 gatunków, czyli dwa razy więcej niż węży, które wraz z jaszczurkami zaliczane są do rzędu łuskoskórych (Squamata). Nie raz odróżnienie jaszczurki nie jest takie proste, gdyż u niektórych gatunków kończyny uległy takiemu uwstecznieniu, że ich pozostałości nie są widoczne na zewnątrz (widoczne pozostały jedynie pozostałości pasów barkowego i miednicowego. Jednak znakomita większość jaszczurek ma dobrze rozwinięte kończyny, dzięki którym niektóre osobniki potrafią uzyskać sporą szybkość poruszania.

Ze względu na sporom różnorodność gatunków, rozmiar ciała jaszczurek waha się od kilku centymetrów do trzech metrów. Wszystkie gatunki posiadają mniejszy lub większy ogon, a niektóre osobniki posiadają charakterystyczną cechę, jaką jest możliwość częściowego odrzucenia ogonu. Jest to możliwe dzięki swoistej budowie niektórych kręgów ogonowych, gdzie trzony tych kręgów podzielone są cienką warstwą tkanki łącznej na część przednią oraz tylną, i w tych właśnie miejscach ogon może zostać łatwo odłamany przez gwałtowny skurcz specjalnych mięśni. Zjawisko to jest niekiedy decyduje o życiu jaszczurki i nosi nazwę autotomii. Ogon odrasta, chodź zregenerowana część różni się wyglądem od pozostałej ubarwieniem i kolorem łusek. Dodatkowo jest nieco krótszy i nie ma kręgów tylko chrzęstny pręt. Zdarzają się również sytuacje, że ogon zostanie zraniony z boku, lub nie oderwie się całkowicie. Dochodzi wtedy do sytuacji gdy wyrasta nowa część i jaszczurka posiada dwa ogony, co jest niecodziennym widokiem.

Jaszczurki w przeciwieństwie do na przykład płazów, nie ograniczają swojej aktywności tylko do środowisk wilgotnych. Większość tych zmiennocieplnych gadów bardzo lubi wygrzewać się w promieniach słonecznych, chroniąc się w cieniu tylko podczas wyjątkowego żaru, aby nie ulec przegrzaniu. Oczywiście występują takie gatunki, które za dnia ukrywają się w różnego typu kryjówkach, a ich aktywność można odnotować w nocy, i jako przykładem można podać większość przedstawicieli gekonowatych.